Xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, minh bạch, gần dân
Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Đắk Lắk đã tạo chuyển biến rõ nét trong cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Từ yêu cầu tinh gọn bộ máy, đổi mới tư duy quản trị đến đẩy mạnh chuyển đổi số, tỉnh đang từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và gần dân hơn, tạo động lực cho phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Đổi mới tư duy quản trị
Tổ chức chính quyền địa phương hai cấp là chủ trương lớn của Trung ương nhằm xây dựng bộ máy “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển. Mô hình này không chỉ giảm cấp trung gian mà còn chuyển từ quản lý nhiều tầng nấc sang quản trị trực tiếp, đề cao trách nhiệm của cấp tỉnh, cấp xã, hướng tới xây dựng nền hành chính phục vụ nhân dân, kiến tạo phát triển.
Đối với Đắk Lắk, yêu cầu này càng đặt ra cấp thiết hơn sau sắp xếp đơn vị hành chính. Với diện tích hơn 18.000 km², đứng thứ 3 cả nước; dân số trên 3,3 triệu người, đứng thứ 17 cả nước; có 45 dân tộc cùng sinh sống tại 102 đơn vị hành chính cấp xã, việc vận hành mô hình chính quyền hai cấp đòi hỏi phải phù hợp với đặc thù địa bàn rộng, đa dạng vùng miền và dân cư của tỉnh.
Nhận thức rõ ý nghĩa của cuộc cải cách này, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ; kịp thời ban hành các chương trình, kế hoạch, phương án thực hiện; đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với cải cách hành chính và chuyển đổi số. Trong quá trình triển khai, tỉnh vừa thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, vừa bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và duy trì hoạt động phục vụ người dân, doanh nghiệp thông suốt.
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Đắk Lắk đã tạo chuyển biến rõ nét trong cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền, góp phần giảm mạnh chi phí thời gian và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Những “điểm nghẽn” trước đây do phải xin ý kiến qua nhiều cấp khiến thủ tục kéo dài, nay cơ bản được tháo gỡ nhờ cơ chế phân cấp quyết liệt. Nhiều vướng mắc về đất đai, đầu tư công, nông nghiệp, môi trường được xử lý kịp thời ngay từ cơ sở.
Đặc biệt, việc Ban Thường vụ Tỉnh ủy đẩy mạnh phân quyền cho Đảng ủy UBND tỉnh và cấp xã trong lĩnh vực tài chính, đầu tư, nhất là điều chỉnh thẩm quyền cho ý kiến chủ trương đầu tư đã rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết thủ tục, mở rộng dư địa phát triển cho doanh nghiệp.
Cùng với đó, chính quyền cấp xã được tăng thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công thiết yếu, giúp người dân, doanh nghiệp xử lý công việc nhanh chóng ngay tại địa bàn cư trú thay vì phải qua nhiều tầng nấc trung gian như trước. Hệ thống trung tâm phục vụ hành chính công các cấp vận hành ổn định, thông suốt, góp phần giảm mạnh tỷ lệ hồ sơ trễ hẹn.
Lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả, cùng tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt mức cao, mô hình chính quyền hai cấp ở Đắk Lắk không chỉ tinh gọn bộ máy mà còn từng bước xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, minh bạch và gần dân hơn.
|
Tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả Áp lực lớn nhất là tình trạng thiếu hụt, mất cân đối đội ngũ cán bộ chuyên sâu tại cấp xã trong khi khối lượng công việc phân cấp ngày càng lớn. Năng lực cán bộ cơ sở chưa đồng đều, nhiều vị trí phải kiêm nhiệm hoặc làm trái chuyên môn, nhất là ở các lĩnh vực công nghệ thông tin, đất đai, tài chính - ngân sách và đầu tư. Cơ chế đãi ngộ chưa tương xứng; các địa bàn vùng sâu, vùng xa khó thu hút nhân lực chất lượng cao. |
Một chính quyền gần dân không chỉ gần về địa giới hành chính mà còn phải gần trong tư duy phục vụ, trách nhiệm và khả năng giải quyết kịp thời những vấn đề của người dân, doanh nghiệp. Mô hình mới chỉ thực sự thành công khi mỗi cán bộ, mỗi cơ quan, mỗi cấp chính quyền chủ động đổi mới; cấp tỉnh thật sự kiến tạo, đồng hành; cấp xã thật sự chủ động, đủ năng lực; người dân và doanh nghiệp cảm nhận rõ sự thay đổi tích cực trong từng thủ tục, từng công việc hằng ngày. Bên cạnh những kết quả tích cực bước đầu, Đắk Lắk cũng thẳng thắn nhìn nhận việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn rộng lớn, đa dạng về dân tộc, tôn giáo và địa hình vẫn đối mặt nhiều khó khăn về bộ máy và nguồn lực ở cơ sở. |
Cùng với đó, hạ tầng hành chính và hạ tầng số ở cấp xã còn nhiều bất cập. Nhiều trụ sở sau sáp nhập nằm phân tán, chật hẹp, gây khó khăn trong phối hợp xử lý công việc. Hạ tầng công nghệ thông tin thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Việc xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập còn chậm do vướng thủ tục pháp lý, khó khăn trong thẩm định giá và thiếu sức hút đối với nhà đầu tư. Công tác mua sắm phương tiện công vụ cũng gặp vướng mắc vì quy trình đấu thầu phức tạp, kéo dài.
Bám sát tinh thần Chỉ thị số 18/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành tháng 5/2026, tỉnh Đắk Lắk đang tập trung tháo gỡ những khó khăn, tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền hai cấp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình, hướng tới mục tiêu cốt lõi là phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Bí thư Tỉnh ủy Lương Nguyễn Minh Triết kiểm tra vận hành chính quyền hai cấp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hòa Phú. Ảnh: Hồng Chuyên
Cùng với đó, tỉnh chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có năng lực, bản lĩnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; tăng cường chuyển đổi số, hiện đại hóa nền hành chính, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ và lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.
Giai đoạn 2026 - 2031, Đắk Lắk xác định phương châm hành động là “Kỷ cương trách nhiệm; chủ động kịp thời, tinh gọn hiệu quả; tăng tốc bứt phá”. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, đầu tư đồng bộ hạ tầng số, mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành; phấn đấu giảm tối đa 50% thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính ngay trong năm 2026. Đồng thời, tỉnh quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo nguồn nhân lực, có cơ chế phù hợp hỗ trợ cấp xã, nhất là ở địa bàn rộng, dân số đông, vùng sâu, vùng xa và khu vực đặc thù; xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp, trách nhiệm, tận tụy phục vụ nhân dân.
Cùng với nỗ lực nội tại, Đắk Lắk sẽ tiếp tục kiến nghị Trung ương và các bộ, ngành quan tâm hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tăng cường hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành; đồng thời hỗ trợ đầu tư hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và nguồn nhân lực, bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, tỉnh Đắk Lắk tin tưởng mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ tiếp tục được hoàn thiện, vận hành hiệu quả, thực sự trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân và doanh nghiệp trong giai đoạn mới.
Lương Nguyễn Minh Triết
Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh
